Stel je eens voor: gezondheid is veel meer dan alleen de afwezigheid van ziekte. Denk eens na over hoe je je écht voelt. Voel je je energiek? Heb je zin om de dag te beginnen? Dat is de kern van het model van positieve gezondheid. Dit gedachtegoed nodigt je uit om anders naar jouw welzijn te kijken. Het is een verschuiving van ‘wat is er mis?’ naar ‘wat maakt mij sterk?’.
Wat is positieve gezondheid precies?
Het idee achter positieve gezondheid draait om jouw vermogen om met de uitdagingen van het leven om te gaan. Het erkent dat het leven ups en downs kent. Soms ben je moe, soms heb je tegenslag. Maar hoe veerkrachtig ben jij als dat gebeurt? Dat is waar het om draait. Dit model, vaak geassocieerd met een brede kijk op welzijn, kijkt naar de elementen die jouw leven betekenis geven en je helpen te floreren.
Je hoeft niet perfect te zijn. Het gaat om de balans. Het gaat om hoe je jouw eigen krachtbronnen inzet. Dit is een actieve rol die jij speelt in jouw eigen gezondheid. Het is geen passief wachten tot er iets gebeurt. Je bent de regisseur van jouw welzijnstraject.
De zes dimensies van jouw welzijn
Om dit model concreet te maken, gebruikt men vaak een raamwerk met zes belangrijke gebieden. Deze gebieden beïnvloeden elkaar constant. Als je op één gebied een verbetering ziet, heeft dat vaak positieve effecten op de andere gebieden. Denk hierbij aan je persoonlijke leefstijl en gezondheid in brede zin.
De dimensies zijn:
- Lichamelijk welzijn: Dit gaat over hoe jouw lijf functioneert. Denk aan slapen, bewegen en eten. Voel je je fit genoeg voor wat je wilt doen?
- Mentaal welzijn: Hoe denk je over jezelf en de wereld? Heb je mentale veerkracht? Dit omvat ook stresshantering.
- Zingeving: Wat geeft jouw leven betekenis? Heb je doelen of waarden waar je voor staat? Dit is de ‘waarom’ achter jouw dagelijkse acties.
- Kwaliteit van leven: Ben je tevreden met hoe je leven er nu uitziet? Dit is jouw persoonlijke beoordeling van jouw bestaan.
- Sociale omgeving: Hoe zijn jouw contacten met anderen? Steun je anderen en krijg je steun terug? Sterke sociale banden zijn cruciaal voor jouw welzijn.
- Dagelijks functioneren: Hoe goed kun je de dingen doen die je belangrijk vindt? Dit gaat over de praktische kant van jouw leven.
Als je deze gebieden bekijkt, zie je dat je gezondheid holistisch benadert. Je kijkt verder dan alleen de dokter. Het is een totaalpakket.
Hoe pas je dit toe in jouw dagelijks leven?
Het toepassen van het model van positieve gezondheid begint met zelfreflectie. Neem even de tijd om eerlijk naar jezelf te kijken. Waar sta je nu op deze zes gebieden? Wees niet te streng. Dit is een inventarisatie, geen examen.
VIDEO: Mijn Positieve Gezondheid – hoe werkt het?
Kleine stappen maken een groot verschil
Je hoeft niet alles tegelijk aan te pakken. Kies één gebied waar je graag een stap wilt zetten. Stel jezelf een klein, haalbaar doel. Dit verhoogt de kans op succes enorm. Denk bijvoorbeeld aan het verbeteren van jouw slaaphygiëne. Goed slapen beïnvloedt direct jouw mentale energie en jouw vermogen om met stress om te gaan.
Vraag jezelf af: ‘Wat heb ik nodig om op dit vlak sterker te worden?’
- Wil je meer energie? Misschien helpt één wandeling per dag.
- Voel je je sociaal wat geïsoleerd? Probeer één keer per week contact te zoeken met een oude bekende.
- Zoek je meer zingeving? Begin met het lezen over een onderwerp dat jou echt raakt.
Deze kleine interventies versterken jouw eigen regie over gezondheid. Je merkt al snel dat een kleine overwinning op één gebied een positieve golf creëert.
Aanbevolen leesvoer
Verzamel diepgaande inzichten over Model van positieve gezondheid met deze lijst van links.
Samenwerken aan jouw welzijn
Positieve gezondheid betekent niet dat je alles alleen moet doen. De relatie met je omgeving is een krachtige bron. Praat met de mensen om je heen. Deel jouw inzichten. Vraag hen hoe zij hun welzijn beleven. Soms bieden anderen net dat stukje perspectief dat jij nodig hebt, en dit sluit aan bij de grondbeginselen van positieve gezondheid.
Ook de samenwerking met professionals verandert. In plaats van de dokter te zien als de enige die problemen oplost, zie je deze professional nu als een partner. Samen onderzoeken jullie hoe je jouw veerkracht kunt vergroten. Je kijkt dan samen naar de leefstijlfactoren die jouw gezondheid beïnvloeden.
Veerkracht ontwikkelen als kern
Veerkracht is de lijm die dit model bijeenhoudt. Het is jouw vermogen om terug te veren na tegenslag. Hoe bouw je die veerkracht op? Door ervaringen te verwerken. Door te leren van wat misging. En door jouw innerlijke kracht te erkennen.
Een belangrijke tip om jouw mentale veerkracht te vergroten is het beoefenen van dankbaarheid. Sta dagelijks even stil bij de dingen die goed gaan, hoe klein ze ook lijken. Dit traint jouw brein om de positieve kanten van het leven op te merken.
Wanneer je merkt dat je vastloopt in patronen die je niet verder helpen, helpt het om hulp te zoeken. Dit is geen teken van zwakte; het is juist een uiting van sterke zelfzorg en proactief gedrag. Je neemt de verantwoordelijkheid om het tij te keren, bijvoorbeeld door de 6 dimensies van positieve gezondheid te ontdekken.
Het perspectief van de toekomst
Dit model is geen eindbestemming. Het is een doorlopende reis. Jouw behoeften veranderen naarmate je ouder wordt of als jouw levensomstandigheden veranderen. Wat vandaag belangrijk is voor jouw zingeving, kan over vijf jaar anders zijn.
Blijf nieuwsgierig naar jezelf. Blijf onderzoeken wat jou energie geeft en wat energie vreet. Door jezelf deze vragen te blijven stellen, blijf je sturen op een leven dat rijk en vol betekenis is. Het gaat om het bouwen aan een duurzame, levendige gezondheid die jou draagt, nu en in de toekomst. Jouw welzijn is het waard om continu aandacht aan te geven.
—
Veelgestelde vragen over positieve gezondheid
Wat is het belangrijkste verschil tussen positieve gezondheid en traditionele gezondheid?
Het traditionele model richt zich vaak op het diagnosticeren en behandelen van ziekten. Positieve gezondheid focust juist op wat jou sterk maakt en hoe je jouw vermogen om met uitdagingen om te gaan kunt vergroten, ongeacht of je een ziekte hebt of niet.
Moet ik alle zes de dimensies tegelijk verbeteren?
Nee, dat is niet nodig en werkt vaak averechts. Kies één of twee gebieden waar je nu de meeste winst kunt behalen. Kleine, gerichte verbeteringen hebben vaak een positief effect op de andere dimensies.
Kan ik positieve gezondheid meten?
Positieve gezondheid is deels subjectief, omdat het gaat om jouw persoonlijke beleving van zingeving en kwaliteit van leven. Er bestaan wel vragenlijsten die je helpen om jouw stand van zaken op de zes gebieden in kaart te brengen, zodat je inzicht krijgt in jouw sterke en zwakke punten.
Is positieve gezondheid alleen voor gezonde mensen?
Absoluut niet. Dit model is juist heel waardevol voor mensen die leven met chronische aandoeningen. Het helpt hen zich te richten op de aspecten van hun leven die wél goed gaan, wat hun algehele welzijn en acceptatie bevordert.
