Stel je eens voor dat gezondheid veel meer is dan de afwezigheid van ziekte. Dat is precies de kern van positieve gezondheid. Het is een visie die de mens centraal stelt, met al zijn veerkracht en mogelijkheden. Maar hoe breng je dit abstracte idee naar jouw dagelijkse leven? Gelukkig biedt het positieve gezondheid spinnenwebmodel Huber een prachtig en helder kader om hier grip op te krijgen.
Wat is positieve gezondheid eigenlijk?
Laten we eerlijk zijn, de traditionele kijk op gezondheid voelde vaak beperkend. Als je geen klachten had, was je gezond. Punt. Maar je ervaart vast zelf dat het leven meer biedt. Soms voel je je energiek, andere momenten heb je meer behoefte aan rust. Positieve gezondheid erkent deze dynamiek. Het beschouwt gezondheid als het vermogen om met de veranderingen en uitdagingen van het leven om te gaan. Het gaat om jouw vermogen om je aan te passen.
Dit concept, mede ontwikkeld door Machteld Huber, daagt ons uit om verder te kijken dan alleen de dokter. Het nodigt je uit om actief te bouwen aan jouw welzijn. Het gaat om hoe jij je voelt, niet alleen hoe een testuitslag eruitziet. Dit is een verschuiving in denken die veel ruimte geeft voor jouw eigen regie.
Het spinnenwebmodel: De zes dimensies van jouw welzijn
Om positieve gezondheid tastbaar te maken, gebruikt men het spinnenwebmodel. Dit model is visueel en direct. Het visualiseert hoe verschillende aspecten van jouw leven samenhangen en elkaar beïnvloeden. Denk aan een spinnenweb; als je één draadje aanraakt, voel je de trilling door het hele web. Zo werkt het ook met jouw gezondheid.
Het model rust op zes centrale dimensies. Deze dimensies vormen samen de totale beleving van jouw gezondheid:
1. Lichaamsfuncties
Dit is het meest bekende deel. Het omvat je fysieke gesteldheid. Denk aan je bloeddruk, je cholesterol, maar ook hoe je je voelt na een flinke wandeling. Voel je je energiek? Kun je de trap oplopen zonder buiten adem te raken? Dit aspect gaat over hoe jouw lichaam werkt.
2. Mentaal en emotioneel welzijn
Hoe ervaar je jouw gevoelens? Dit gaat over stresshantering en emotionele balans. Kun je met tegenslag omgaan? Voel je je vaak angstig of juist kalm? Dit stukje gaat over jouw innerlijke wereld en hoe je emotioneel reageert op de wereld om je heen.
3. Zingeving
Dit is de diepere laag. Wat geeft jouw leven betekenis? Heb je doelen? Voel je je verbonden met iets groters dan jezelf? Dit kan je werk zijn, je hobby’s, of je geloof. Zingeving geeft richting aan jouw bestaan en is een sterke bron van veerkracht.
4. Kwaliteit van leven
Dit beschrijft hoe je jouw algehele situatie ervaart. Ben je tevreden met de dagelijkse dingen? Geniet je van kleine momenten? Dit gaat over jouw persoonlijke waardering van jouw leven, ongeacht externe omstandigheden.
Meer over dit onderwerp
Ontdek essentiële bronnen die we hebben verzameld over Positieve gezondheid spinnenwebmodel van Huber ontrafeld.
5. Participatie
Hoe neem je deel aan de samenleving? Dit omvat sociale contacten, je rol in de maatschappij, en hoe je je voelt over je bijdrage. Je sociale netwerk is hier een cruciaal onderdeel van. Voel je je onderdeel van een gemeenschap?
6. Dagelijks functioneren
Dit richt zich op de praktische uitvoering van jouw leven. Kun je je eigen plan trekken? Doe je de dingen die je wilt doen, zoals boodschappen doen, jezelf verzorgen, of je werk uitvoeren? Het is de meetlat voor jouw zelfredzaamheid.
Hoe het spinnenweb Huber jouw leven verandert
Het mooie van dit model is dat het geen statisch plaatje schetst. Het is een levende cirkel. Als je merkt dat je minder energie hebt door stress (mentaal/emotioneel), heeft dit direct invloed op je slaap (lichaamsfuncties) en misschien zelfs op je zin om af te spreken met vrienden (participatie).
Door deze dimensies in kaart te brengen, krijg je inzicht in waar je nu staat. Je bent niet alleen je bloeddruk. Je bent de som van al deze elementen. Dit helpt jou om je gezondheid op een meer integrale manier te benaderen.
Stel, je hebt last van chronische pijn. Traditioneel kijkt men dan alleen naar de pijnstilling. Binnen het spinnenwebmodel positieve gezondheid kijk je breder. Door het spinnenweb zelf in te vullen, krijg je inzicht in de verschillende aspecten van je welzijn. Misschien is de pijn er nog, maar kun je door meer focus op zingeving (bijvoorbeeld door vrijwilligerswerk) jouw ervaren kwaliteit van leven toch hoog houden. Of misschien helpt het om je dagelijks functioneren aan te passen, waardoor de pijn minder overheersend wordt.
Jouw persoonlijke spinnenweb in kaart brengen
Hoe pak je dit nu concreet aan in jouw leven? Het is een proces van zelfreflectie. Om inzicht te krijgen in de verschillende dimensies van het concept van Positieve Gezondheid van Huber, kun je gebruikmaken van het spinnenwebmodel. Je kunt jezelf bij elke dimensie een score geven, bijvoorbeeld van 1 (zeer laag) tot 10 (optimaal). Je tekent vervolgens de punten op het web. Wat valt je op als je het web ziet?
Kijk eens naar deze mogelijke actiepunten:
- Is de score voor ‘participatie’ laag? Misschien is het tijd om die oude hobby weer op te pakken of een keer extra naar een buurtbijeenkomst te gaan.
- Zit je mentaal vast? Zoek dan naar manieren om je stress te verminderen, misschien via ademhalingsoefeningen of meer tijd in de natuur.
- Voel je je verveeld? Zoek naar nieuwe uitdagingen die jouw zingeving vergroten.
Je hoeft niet alles tegelijk aan te pakken. Het model toont je waar de grootste kansen liggen om jouw algehele welzijn te verhogen. Vaak is een kleine verbetering in één gebied al genoeg om het hele web positief te laten trillen. Dit is de kracht van het Huber model voor positieve gezondheid: het laat zien hoe je met gerichte acties grote veranderingen kunt bereiken.
De rol van de zorgprofessional
Ook voor zorgverleners verandert de rol. Zij zien jou niet langer als een verzameling symptomen. Ze zien een persoon die probeert om te gaan met het leven. De gesprekken verschuiven van ‘Wat is er mis met jou?’ naar ‘Wat is er belangrijk voor jou en hoe kan ik jou helpen jouw veerkracht te versterken?’. Dit stimuleert het gezamenlijk zoeken naar gezondheid.
Zij gebruiken het spinnenweb als een hulpmiddel om samen met jou te bespreken waar jouw prioriteiten liggen. Misschien wil je absoluut kunnen blijven wandelen met de hond (dagelijks functioneren), zelfs als je bloeddruk wat hoger is (lichaamsfuncties). Het model helpt om deze keuzes te maken en te begrijpen.
Veelgestelde vragen over het positieve gezondheid spinnenwebmodel
Wat is het belangrijkste doel van het spinnenwebmodel?
Het hoofddoel is om gezondheid breder te definiëren dan ziekte. Het model helpt jou en je zorgverlener om jouw persoonlijke vermogen om met het leven om te gaan centraal te stellen, door zes dimensies te onderzoeken.
Moet elke dimensie van het spinnenweb een 10 scoren?
Nee, dat is onrealistisch en onnodig. Positieve gezondheid is dynamisch. Het gaat erom dat je tevreden bent met de balans en dat je je veerkrachtig voelt, zelfs als één gebied tijdelijk minder scoort.
Kan het model mij helpen bij chronische aandoeningen?
Absoluut. Bij chronische aandoeningen helpt het model je te focussen op wat je nog wél kunt en wat jouw leven zinvol maakt, ondanks de aandoening. Het versterkt de focus op jouw mogelijkheden in plaats van je beperkingen.
